Rusiya Dövlət Duması ölkə prezidentinin silahlı qüvvələrdən ölkə xaricində istifadə səlahiyyətlərini əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirən qanunu ikinci və üçüncü oxunuşlarda qəbul edib.

“ARHD.MEDiA” Rusiya mətbuatına istinadən xəbər verir ki, “Vətəndaşlıq haqqında” və “Müdafiə haqqında” federal qanunlara edilən düzəlişlərə əsasən, bundan sonra Prezident Vladimir Putin xaricdə Rusiya vətəndaşlarının həbs edilməsi, saxlanılması, cinayət və digər təqibə məruz qalması hallarında onların müdafiəsi üçün ordunun xidmətlərindən yararlana biləcək.

Məlumata görə, söhbət rusiyalıların xaricdə Rusiyanın iştirakı olmadan səlahiyyətlərə malik olan məhkəmələr, eləcə də Rusiyanın tanımadığı beynəlxalq məhkəmə orqanları tərəfindən həbs edildiyi hallardan gedir.

Qeyd edək ki, qüvvədə olan “Təhlükəsizlik haqqında” federal qanuna əsasən, prezident ölkələrin və ya beynəlxalq orqanların Rusiyanın maraqlarına zidd və ya Rusiyada ictimai hüquq qaydalarının əsaslarına zidd qərarlar qəbul etdiyi hallarda qoşunları xaricə göndərmək hüququna malikdir.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron və həyat yoldaşı Bricit Makron arasında ötən il Vyetnama səfər zamanı baş verən və geniş müzakirələrə səbəb olan “şillə” hadisəsi ilə bağlı yeni iddialar üzə çıxıb.

“ARHD.MEDiA” xəbər verir ki, bu barədə “Daily Mail” məlumat yayıb.

Məlumata görə, fransalı jurnalist Florian Tardifin “Demək olar ki ideal cütlük” adlı yeni kitabında hadisənin arxa planı ilə bağlı diqqətçəkən iddialar irəli sürülüb.

Tardifin sözlərinə görə, Bricit həyat yoldaşının telefonunda iranlı aktrisadan gələn mesajı gördükdən sonra gərginlik yaşanıb.

Jurnalist iddia edib ki, Makronla həmin aktrisa arasında bir neçə ay davam edən “platonik münasibət” olub və Makron ona “sizi çox gözəl hesab edirəm” kimi mesajlar göndərib.

Florian Tardif açıqlamasında bu məlumatları prezidentə yaxın mənbələrdən eşitdiyini bildirərək kitabında yer alan bütün iddiaların faktlara əsaslandığını vurğulayıb.

Xatırladaq ki, hadisə ilk dəfə gündəmə gələndə Emmanuel Makron yayılan görüntülərin böyüdülməməli olduğunu və xanımı ilə zarafatlaşdığını demişdi.

Bakıda keçiriləcək Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası – WUF13 çərçivəsində təşkil ediləcək Şəhərsalma Sərgisi (Urban Expo) həm əhatə dairəsi, həm də iştirakçı təşkilatların sayına görə forum tarixinin ən böyük sərgisi olacaq.

“ARHD.MEDiA” AZƏRTAC-a istinadən xəbər verir ki, WUF13 Şəhərsalma Sərgisində dünyanın 66 ölkəsindən 163-dən çox təşkilat iştirak edəcək.

Forumda özəl sektorun iştirakı da rekord səviyyədə olacaq. Belə ki, WUF13-də ümumilikdə 45 şirkət təmsil olunacaq, onların 14-ü isə startapdır. Tədbir çərçivəsində startaplar və innovativ təşəbbüslər üçün xüsusi platforma – Biznes və İnnovasiya Habı (Mərkəzi) ilk dəfə iştirakçıların istifadəsinə veriləcək.

WUF13-də dünyanın müxtəlif ölkələrindən 44-dən çox şəhər meri də iştirak üçün qeydiyyatdan keçib. Bu, Forumun qlobal şəhər idarəçiliyi və beynəlxalq əməkdaşlıq baxımından əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir.

Eyni zamanda, vətəndaş cəmiyyəti institutlarının sessiyadakı iştirakı da yüksək səviyyədə olacaq. Şəhərsalma Sərgisində 42 vətəndaş cəmiyyəti təşkilatı və fond təmsil olunacaq.

Qeyd edək ki, xəbərdə yer alan məlumatlar bu günədək olan informasiyadır. Rəqəmlər dəyişə bilər.

Onu da xatırladaq ki, WUF13 mayın 17-dən 22-dək Bakıda keçiriləcək və tədbir çərçivəsində şəhərlərin gələcəyi, dayanıqlı inkişaf, iqlim çağırışları, rəqəmsal transformasiya və inklüziv urbanizasiya məsələləri müzakirə olunacaq.

ABŞ-nin AECOM şirkətinin əməkdaşları “Beynəlxalq Sülh və Rifah naminə Tramp Marşrutu” (TRIPP) layihəsi çərçivəsində ərazini öyrənmək üçün Ermənistana səfər ediblər.

“ARHD.MEDiA” xəbər verir ki, bu barədə Ermənistan hökumətinin Mətbuat xidməti məlumat yayıb.

Ermənistan Baş nazirinin müavini Mqer Qriqoryanla görüşdə şirkət nümayəndələri layihənin texniki-iqtisadi əsaslandırılmasının hazırlanması üzrə işin əsas istiqamətlərini, həmçinin tədqiqatın gözlənilən nəticələrini təqdim ediblər.

Şirkət nümayəndələri ilə söhbət zamanı M.Qriqoryan regionda sülhün və sabitliyin möhkəmləndirilməsi baxımından təşəbbüsün əhəmiyyətini vurğulayıb.

" Zərurət doğurmayan hər bir cəza tiranlıqdır. Cəza baş vermiş cinayətin təbiətinə uyğun olmalıdır".

Şarl Monteskye

Kriminologiya - ( latın sözü crime- cinayət və yunan sözü logos- təlim) - cinayətkarlığı öyrənən elmdir. İlk dəfə Kriminologiya terminin 1879- cu ildə Topinar adlı antropoloq istifadə etmişdir.1885-ci ildə isə "Kriminologiya" adlı kitabı italyan Rafayel Qarofalo dərc etmişdir.

Kriminologiya - cinayətkarlığın yaranmasını , onun inkişafını , cinayətkarlığın səbəblərinin və şəraitinin , cinayətkarın şəxsiyyətinin və həmçinin cinayətin qarşısının alınmasında preventiv tədbirlərin mexanizminin öyrənən elmdir. Kriminologiya həm hüquqi həmdə ki sosial elmdir.

Kriminologiyanın predmeti beş əsas elementdən ibarətdir:

1). Cinayətkarlıq.

2). Cinatətkarlığın səbəbi və şəraiti.

3). Cinayətkarın şəxsiyyəti.

4). Cinayətin qurbanı.

5). Cinayətin qarşısının alınması.

Kriminologiya bir müstəqil elm kimi aşağıdakı elmlərlə sıx əlaqəlidir:

1. Hüquq- cinayət hüquq qanunvericiliyin və məhkəmə təcrübəsinin analizi, cinayət və cəzaların klassifikasiyası.

2. Sosiologiya - cinayətkarlıq kontekstində , fərdlərin hərəkətlərinə təsir edən sosial faktorları öyrənir.

3. Psixologiya-cinayətin törədilməsində cinayətkarların şəxsi və psixoloji faktorların, həmçinin cinayətkarların motivlərinin öyrənilməsi.

4. Tibb- ( xüsusilə tibbi psixiatriya) insanın cinayətə münasibətdə fizioloji və psixi amillərin öyrənilməsi və cinayətin açılmasında tibbin rolu.

5. İqtisadiyyat- cinayətkarlığın inkişafına səbəb olan iqtisadi amillərin öyrənilməsi( yoxsulluq, işsizlik).

Kriminologiyada üç əsas məktəb mövcuddur:

1. Klassik məktəb .

Nümayəndəri: Çezare Bekkaria, Deni Didro, Şarl Monteskye və Tomas Mor.

Əsas prinsiplər: a). zərurət yoxsa cəza təyin edilməməlidir; b). cinayətkara münasibət insanpərvər olmalıdır; c). cinayətin qarşısını almaq , cinayətə görə cəza təyin etməkdən daha vacibdir; d). cəzanın ağırlığı cinayətin ağırlığına uyğun olmalıdır.

2.Antropoloji məktəb .

Nümayəndələri: Çezare Lombrozo , Dmitriy Dril.

Əsas prinsiplər: a). anadan doğulan cinayətkarın olması; b). cinayətkarların antroploji xüsusiyyətlərə görə klassifikasiyası;c). insanın xarakterində cinayətə meyillilik elementlərinin olması; d). cinayətin səbəbi cinayətkarın hərəkətində deyil , onun antropoligiyasındadır.

3. Cinayət Sosiologiyası cərəyanı.

4. Nümayəndələri: Enriko Ferri , Frans fon List , Güstav Aşaffenberq.

Əsas prinsiplər: a). cinayətin genezisini həm cinayətkarda axtarmaq həmdə cinayətkarın yaşadığı mühitdə ;b). cəza cinayətkarlıqla mübarizədə ən effektiv vasitə deyil , daha güclü təsirə malik preventiv tədbirlərdir;c). cinayətkar tədricən formalaşır və cinayət törədir;d). sosioloji faktorların təsiri;e).cinayətin səbəbini cinayətkarda yox , cinayətkarın yaşadığı mühitdə axtarmaq gərək.

Cinayətkarın şəxsiyyəti kriminologiyada başlıca problemlərdən biri sayılır. Cinayətkar davranışın törədilməsində əsas səbəblərdən müəyyən qismini subyektiv determinantlar tutur.

Hər insan bir tərəfdən bioloji , digər tərəfdən isə sosioloji varlıqdır. Onu bioloji varlıq kimi səciyyələndirən xüsusiyyətlər fərd termini , sosial varlıq kimi səciyyələndirən xüsusiyyətlər şəxsiyyət termini ilə ifadə olunur.

Şəxsiyyət insanın sosial keyfiyyətinin təzahür formasıdır. Bu keyfiyyətlər insanda anadan olduğu andan yox , ictimai münasibətlərin axarında yaranır. İnsan şəxsiyyəti bir növ ictimai münasibətlər prosesində sosiallaşmanın məhsulu sayılır.O, cəmiyyətdə digər insanlarla ünsiyyətdə olaraq yaşayır və şəxsiyyət kimi formalaşaraq inkişaf edir.Beləliklə insanın şəxsiyyəti dedikdə , onun sosial mühitdə əlaqəsini və qarşılıqlı təsirini özündə əks etdirən sosial psixoloji xüsusiyyətlərin cəmi başa düşülür.

Cinayətkarın şəxsiyyəti də insanın sosial məzmunu ilə bağlıdır. Cinayətkarın şəxsiyyətinə təsir etməklə biz cinayətkarlığa dağıdıcı təsir göstərmiş oluruq.

Kriminoloq alimlərin cinayətkarın şəxsiyyətinin anlayışına dair fikirləri müxtəlifdir.Onlardan bəziləri hesab edirlər ki , cinayətkarın şəxsiyyəti dedikdə insanın cinayət törətməsinə şərait yaradan kriminoloji xüsusiyyətlərinin cəmi kimi müəyyən qism alimlərin fikrincə isə cinayətkarın şəxsiyyəti dedikdə cinayət törətmiş , ictimai maraqlara mənfi münasibət bəsləyən , ictimai təhlükəli yol seçən insan başa düşülür.

V.N.Volkov dünyada bir-birini təkrarlayan şəxsiyyətin olmadığını vurğulayaraq hesab edirdi ki , şəxsiyyət dedikdə aşağıdakılar başa düşülməlidir:

1. Sosial münasibətlərin və düşünülmüş fəaliyyətin subyekti.

2. Onu xarakterizə edən sosial əhəmiyyətli bioloji xüsusiyyətlərin dayanıqlı sistemi.

3. Psixikanın həyat prosesində əldə edilmiş imkan və xüsusiyyətlərinin daşıyıcısı.

Fikrimcə cinayətkarın şəxsiyyəti - cinayət törətmiş şəxsi xarakterizə edən və onun cinayətkar davranışına təsir göstərən sosial psixoloji , psixofizioloji, sisial- demoqrafik , cinayət- hüquqi əlamətlərin , xüsusiyyətlərin , əlaqə və münasibətlərin cəmidir.

Şəxsin cinayət törətməsinə təkan verən xüsusiyyətləri müəyyən dövr ərzində yaranır və onun " Kriminogen" şəxsiyyət kimi formalaşmasına səbəb olur. Kriminogenlik cinayət törətməyə meyli ilə seçilən şəxsin xarakteristikasını əks etdirir. O , insanda anadangəlmə olaraq mövcud olmur, onun fərdi xüsusiyyətlərinin neqativ mikromühitlə təsiri prosesində yaranır.

Kriminogen şəxsiyyət yalnız bir nəticə kimi deyil , həmçinin onun formalaşması prosesi də nəzərdən keçirilməlidir. Kriminogen şəxsiyyətin formalaşması cinayətin törədilməsi anından çox əvvəl başlayır və sonu cinayət törədildikdən sonra da davam edə bilər.

Cinayət törətmiş şəxslərin aşağıdakı tipləri vardır:

1. Təsadüfi ( ehtiyyatsız ) tip - cinayəti ehtiyyatsızlıqdan törədən şəxslər.

2. Şəraitin təsiri altında cinayət törədən ( situativ ) tip- xarici mühitin qeyri qənaətbəxş təsiri altında cinayət törədən şəxs.

3. Qəddar tip- əvvəllər dəfələrlə cinayət törətmiş, lakin onlara görə heç bir cinayət-hüquqi təsirə məruz qalmamış şəxs.

4. Xüsusilə qəddar tip- cinayət hüquqi təsirə məruz qalmağına baxmayaraq yenidən cinayət törətmiş şəxs.

5. Peşakar tip- bu tipə aid olan şəxslər kriminal yönümdə ixtisaslaşır və maddi durumlarının mənbəyi cinatətkar fəaliyuətdir.

Hüquqşünas, Kriminologiya üzrə ekspert Faxir Ağayev.

ARHDA.MEDIA

18-22 may tarixlərində Bakı məktəblərində dərslər distant formada keçiriləcək.

“ARHD.MEDiA” xəbər verir ki, bu barədə Bakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsi məlumat yayıb.

Bildirilib ki, WUF13-ün keçirildiyi dövrdə Bakı şəhərində fəaliyyət göstərən ümumi təhsil müəssisələrinin (Pirallahı, Qaradağ, Suraxanı, Sabunçu və Nizami rayonları istisna olmaqla) V-XI sinifləri üzrə tədris prosesi məsafədən həyata keçiriləcək.

Yasamal, Səbail, Nəsimi, Nərimanov, Binəqədi, Xətai və Xəzər rayonlarındakı ümumi təhsil müəssisələrini əhatə edən distant dərslər “Rəqəmsal məktəb” platforması üzərindən tədris olunacaq.

Müəllimlər şəxsi kabinetlərindəki “Microsoft” alətləri bölməsi vasitəsilə “Teams” platformasına keçid edərək dərs cədvəllərini hazırlaya bilərlər.

Onlayn dərslərə qoşulmaq üçün dərs məlumatları platforma üzərindən şagirdlərlə paylaşılacaq.

Qeyd edək ki, elm və təhsil naziri Emin Əmrullayevin Əmrinə əsasən, Bakıda ümumi təhsil müəssisələrinin məktəbəhazırlıq qrupları və ibtidai sinifləri üzrə mayın 18-dən 22-dək tətil olacaq.

Ankara və İrəvan iki ölkə arasında birbaşa ticarətin başlanmasına hazırlığı başa çatdırıb.

“ARHD.MEDiA” xəbər verir ki, bu barədə Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) rəsmi nümayəndəsi Öncü Keçeli “X” sosial şəbəkəsindəki hesabında açıqlama verib.

“2022-ci ildən davam edən Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması prosesi kontekstində qəbul edilmiş etimadın möhkəmləndirilməsi tədbirləri çərçivəsində ölkəmizlə Ermənistan arasında birbaşa ticarətin başlanması üçün bürokratik hazırlıqlar 11 may 2026-cı il tarixinə tamamlanıb”, - diplomat bildirib.

Bununla belə, Keçeli iki ölkə arasında ümumi sərhədin açılması üçün zəruri texniki və bürokratik işlərin davam etdirildiyini diqqətə çatdırıb.

“Həyata keçirilən yeni tənzimləmə sayəsində Türkiyədən üçüncü bir ölkəyə, oradan da Ermənistana gedən və ya eyni marşrutdan istifadə edərək gələn malların son çatma və ya çıxış nöqtəsinin “Ermənistan/Türkiyə” şəklində yazıla bilməsi mümkün hala gətirilmişdir”, - XİN-in sözçüsü əlavə edib.